Samen zetten we gezondheid op één
Laatste nieuws
Rechter geeft Staat een flinke tas met huiswerk mee voor de onderhandelingen met Tata Steel
Rechter: vorderingen afgewezen, wel duidelijke opdracht om recht op gezonde leefomgeving waar te maken
De rechtbank Den Haag bevestigt vandaag dat de Staat een harde, uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens voortvloeiende verplichting heeft om de gezondheid van omwonenden van Tata Steel te beschermen tegen schadelijke milieuoverlast. De rechter wijst de vorderingen van Stichting Gezondheid op 1 af, maar geeft de Staat daarbij een stevige tas met huiswerk mee voor de resterende onderhandelingen met Tata Steel.
“De rechter zegt het zwart op wit: de Staat móét onze gezondheid beschermen, en moet daarvoor meetbare doelen stellen, die onafhankelijk worden gemeten, en ervoor zorgen dat die doelen ook echt gehaald worden,” zegt directeur en omwonende Antoinette Verbrugge. “De rechter ziet nu nog geen reden tot ingrijpen, omdat er nog geen definitieve afspraken liggen waaruit blijkt dat er rechten geschonden worden. Wel geeft de rechter de Staat een flinke tas met huiswerk mee voor de onderhandelingen met Tata.”
Rechter bevestigt verplichting artikel 8 EVRM
De rechter stelt vast dat de Staat moet worden geacht de maatwerkafspraak mede aan te gaan om te voldoen aan zijn “positieve verplichting de omwonenden te beschermen tegen de schadelijke milieuoverlast van Tata Steel.” Deze verplichting vloeit voort uit artikel 8 EVRM: het recht op bescherming van de leefomgeving. De rechter erkent bovendien dat de Staat zelf al heeft toegegeven dat deze verplichting “tot nu toe onvoldoende prioriteit heeft gekregen,” en citeert een eerdere erkenning van het kabinet dat de situatie voor omwonenden “onacceptabel” is.
Meetbare doelen, écht gemeten
De rechter benadrukt dat de Staat weliswaar mag kiezen voor uitstootdoelen in plaats van gezondheidsdoelen, maar dat dit de eis van harde, verifieerbare uitvoering juist verzwaart: er moet een “objectieve en degelijke monitoring” komen, omdat alleen dat de zekerheid geeft “dat de afgesproken emissievermindering werkelijk wordt bereikt.” Zonder dat is de belofte van gezondheidswinst niets waard.
Onafhankelijke data vereist, niet langer die van Tata Steel zelf
Hier erkent de rechter een van de kernbezwaren van Gezondheid op 1 met zoveel woorden: de stichting legt volgens de rechter “wel de vinger op de zere plek” met haar constatering dat de meet- en referentiegegevens waarop de uitstootdoelen zijn gebaseerd, vrijwel volledig van Tata Steel zelf komen.
Subsidiefuik
De voorzieningenrechter ziet ook het risico dat de Staat met deze subsidie van 2 miljard uiteindelijk in een subsidiefuik belandt. Hij zegt daarover: “Het gevaar van de subsidiefuik is een aspect waarover men zich in de politieke besluitvorming nog maar eens goed achter de oren moet krabben.” Hij wijst erop dat Gezondheid op 1 niet voor de financiële belangen van de belastingbetaler op hoeft te komen.
Afwijzing vorderingen
De rechter licht toe dat een voorzieningenrechter alleen kan ingrijpen bij een evidente, onmiskenbare schending, en dat die drempel nu, vóórdat de definitieve maatwerkafspraak er ligt, niet is gehaald. Maar de rechter voegt daar een waarschuwing aan de Staat aan toe: een rechter in een latere procedure zal “uitermate kritisch” toetsen of er werkelijk een “solide regeling” is gekomen op precies deze punten. Omdat Gezondheid op 1 een aantal relevante punten heeft gemaakt, oordeelt de rechter bij uitzondering dat de Staat de eigen kosten van de procedure moet dragen.
Campagne
Tata's Rookgordijn
Tata Steel is de grootste industriële vervuiler en uitstoter van Nederland. Het bedrijf vraagt nu 2 miljard euro van de Nederlandse overheid om haar plannen voor een schonere en gezondere toekomst te financieren. Maar achter Tata’s rookgordijn van mooie beloftes schuilen veel aannames, halve waarheden en onzekerheden.
Op tatasrookgordijn.nl, in de media en via sociale media vertellen we over de impact van Tata Steel op omwonenden en burgers, bedrijven, industrie en economie, volksgezondheid, politiek en klimaat.
Stuur je gemeente een brief: ‘kom in actie tegen PFAS’
Samen met enkele juristen maakten we een Modelbrief die je aan je lokale bestuurders kunt sturen. In de brief worden ze gewezen op hun verantwoordelijkheid om de inwoners van hun gemeente tegen PFAS-vervuiling te beschermen én op de mogelijkheden en bevoegdheden die ze daarvoor kunnen inzetten.
Gezondheidsultimatum: sluit Tata's vuile voorkant al in 2026
“Tata Steel en de overheid hebben een serieus probleem als ze geen gevolg geven aan dit ultimatum. Wij hebben nog meer pittige konijnen in onze hoed,” belooft Antoinette Verbrugge van stichting Gezondheid op 1, één van de dertien ondertekenaars van het ultimatum.
Mocht de fabriek het ultimatum verwerpen, dan wordt politiek Den Haag benaderd. “Dan zeggen wij: geen steun meer voor Tata Steel. Geen miljarden of meer subsidie geven ten koste van onze gezondheid. Gezondheid moet op één,” aldus Verbrugge.
