Samen zetten we gezondheid op één

Stichting Gezondheid op 1 is een kort geding gestart tegen de Nederlandse Staat. Deze stap zetten wij niet lichtvaardig. De overheid staat op het punt om onomkeerbare afspraken te maken, zonder dat duidelijk is wat de gevolgen daarvan zijn voor mens en milieu. Bij elke stap in het maatwerkafsprakentraject zien en ervaren we dat de gezondheid van omwonenden van Tata Steel onvoldoende wordt beschermd.

De Staat is voornemens twee miljard euro te investeren in het Indiase staalbedrijf Tata Steel om een aantal installaties te vervangen. De overheid staat op het punt om afspraken te maken die grote gevolgen hebben voor gezondheid en leefomgeving, terwijl essentiële onderzoeken nog ontbreken en omwonenden onvoldoende zijn betrokken bij de besluitvorming.

Wij spreken de Nederlandse Staat erop aan dat zij haar zorgplicht tegenover burgers onvoldoende nakomt. Onze eis in het kort:

Sluit geen definitieve afspraken met Tata Steel zolang niet onafhankelijk en openbaar is vastgesteld wat de gevolgen zijn voor gezondheid, milieu en leefomgeving, en zolang bewoners geen echte inspraak hebben gehad.

Voordat de Staat onomkeerbare afspraken afsluit, zijn er een aantal verplichtingen die zij wettelijk gezien moet nakomen:

• Inzicht in de daadwerkelijke gezondheidseffecten van de plannen.
• Of de uitstoot daadwerkelijk vermindert door de plannen.
• Waarborgen dat omwonenden beschermd worden.
• Publieke belangen voldoende waarborgen.

Onze juridische stappen zijn gebaseerd op fundamentele rechten en internationale verdragen, waaronder:

• Artikel 8 EVRM (Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens), dat het recht beschermt op gezondheid, privéleven en een veilige leefomgeving;
• Artikel 13 EVRM, dat burgers recht geeft op effectieve rechtsbescherming;
• Verdrag van Aarhus, dat bepaalt dat burgers recht hebben op informatie, inspraak en toegang tot de rechter bij milieubesluiten;
• en de algemene zorgvuldigheidsplicht van de overheid onder Nederlands recht.

Gezondheid op 1 heeft de afgelopen jaren gesprekken gevoerd met ministers, ambtenaren, Tata Steel en andere betrokken partijen. Wij hebben deelgenomen aan consultaties, gesprekken in de Tweede Kamer en overleg met deskundigen. Ook hebben wij herhaaldelijk gevraagd om onafhankelijk gezondheidsonderzoek en echte inspraak voor omwonenden, en om transparantie over hoe de besluitvorming en belangenafweging tot stand komt. Toch dreigt de overheid nu definitieve afspraken te maken zonder dat aan die voorwaarden is voldaan. Als laatste mogelijkheid kiezen wij nu voor de juridische weg. 

Voor ons is deze rechtszaak daarom geen doel op zich, maar een noodzakelijke stap om gezondheid, leefomgeving en democratische rechtsbescherming te verdedigen. Economische belangen mogen nooit zwaarder wegen dan het recht van mensen om veilig te wonen, schone lucht in te ademen en gezond op te groeien.

Wij voeren deze zaak voor bewoners die al jarenlang worden blootgesteld aan schadelijke uitstoot, stof, geluidsoverlast en gezondheidsrisico’s. Hun belangen verdienen volgens ons een volwaardige plaats in de besluitvorming over de toekomst van Tata Steel en de leefomgeving in de IJmond.