Samen zetten we gezondheid op één
Laatste nieuws
Reactie Stichting Gezondheid op 1 op uitstel maatwerkafspraken Tata Steel: Maatwerk loopt vast, plan B ligt klaar
Het kabinet heeft vandaag in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat zij de deadline maatwerkafspraken voor de staatsteun van €2 miljard uitstellen tot 1 maart 2027. Gezondheid op 1 is van mening dat er niet langer gewacht kan worden en roept de provincie op actie te ondernemen met betrekking tot de kooksgasfabrieken en serieus te kijken naar alternatieven.
Stichting Gezondheid op 1 begrijpt dat het niet mogelijk is maatwerkafspraken te maken zolang Tata Steel zijn huiswerk niet inlevert. Zonder de gegevens die nodig zijn voor een Milieueffectrapportage kan er simpelweg geen verantwoorde afspraak komen. Dat heeft de rechter duidelijk gemaakt in het kort geding dat Gezondheid op 1 tegen de Staat voerde: de meet- en referentiegegevens komen nu vrijwel volledig van Tata Steel zelf, en daarmee legden wij volgens de rechter “de vinger op de zere plek”. De rechter bevestigde bovendien dat de Staat op grond van artikel 8 EVRM verplicht is om omwonenden te beschermen, met meetbare doelen die onafhankelijk worden gemeten.
Wat de politiek lijkt te vergeten, is dat de huidige fabrieken intussen dag in dag uit hun ziekmakende stoffen uitstoten en staalslakken opstapelen, waar omwonenden én werknemers ziek van worden. Wachten op een deal is voor hen geen neutrale keuze. Daarom roepen wij de provincie Noord-Holland op om niet langer te wachten op de uitkomst van de maatwerkafspraken, maar direct door te pakken bij de sluiting van de kooksgasfabrieken. Ook bij andere fabrieksonderdelen die meer uitstoten dan is toegestaan, moet nu worden ingegrepen.
Daarnaast roepen wij minister Van Veldhoven op om serieus naar alternatieven te kijken. De maatwerkroute duurt al jaren langer dan ooit werd voorgesteld, en als de onderhandelingen mislukken, ligt er geen plan B. Dat plan B bestaat wel: het rapport Wijmond, dat Urgenda en Gezondheid op 1 lieten opstellen. Het werkt drie concrete scenario’s uit voor het 728 hectare grote terrein: een kleinere staalfabriek, een natuur- en innovatiegebied, of een stad in de duinen. In het staalscenario wordt schoner geproduceerd met geïmporteerde halffabrikaten, en gaan de meest vervuilende onderdelen, zoals de kooksgasfabrieken en hoogovens, dicht.
“Elke maand uitstel is een maand waarin omwonenden en werknemers de rekening betalen met hun gezondheid,” zegt directeur en omwonende Antoinette Verbrugge. “De provincie heeft de middelen om nu in te grijpen, en het kabinet heeft met Wijmond een uitgewerkt alternatief op tafel. Het is tijd om niet langer alles op één kaart te zetten.”
Gezondheid op 1 heeft Tata Steel deze week via haar advocaten ook zelf aangesproken. In een brief aan moederbedrijf Tata Steel Limited in India wijst de stichting erop dat niet alleen de Staat, maar ook Tata Steel een eigen verantwoordelijkheid heeft voor de rechten van omwonenden onder artikel 8 EVRM. De stichting betwijfelt sterk of de maatwerkafspraak kan voldoen aan alle eisen die de rechter heeft gesteld. Voldoet de definitieve afspraak daar niet aan, dan zal Gezondheid op 1 niet aarzelen om opnieuw naar de rechter te stappen, tegen de Staat en/of Tata Steel.
Onderzoek verwevenheid overheid en industrie
Hoe industriële vervuiling decennialang werd genormaliseerd
Onderzoekers Lieselot Bisschop en Karin van Wingerde van Erasmus School of Law leggen in hun publicatie ‘The Price of Prosperity? A Historical Account of Regulating Industrial Pollution in the Netherlands’ bloot hoe diep industriële vervuiling is ingebed in onze samenleving. Ze laten zien dat industriële vervuiling niet het resultaat is van enkele incidenten, maar van langdurige en structurele relaties tussen overheid en industrie. De historische analyse haalt twee concrete Nederlandse cases aan: Tata Steel in IJmuiden en Chemours in Dordrecht. In beide gevallen komt de verwevenheid tussen overheid en industrie duidelijk naar voren.
Campagne
Tata's Rookgordijn
Tata Steel is de grootste industriële vervuiler en uitstoter van Nederland. Het bedrijf vraagt nu 2 miljard euro van de Nederlandse overheid om haar plannen voor een schonere en gezondere toekomst te financieren. Maar achter Tata’s rookgordijn van mooie beloftes schuilen veel aannames, halve waarheden en onzekerheden.
Op tatasrookgordijn.nl, in de media en via sociale media vertellen we over de impact van Tata Steel op omwonenden en burgers, bedrijven, industrie en economie, volksgezondheid, politiek en klimaat.
Stuur je gemeente een brief: ‘kom in actie tegen PFAS’
Samen met enkele juristen maakten we een Modelbrief die je aan je lokale bestuurders kunt sturen. In de brief worden ze gewezen op hun verantwoordelijkheid om de inwoners van hun gemeente tegen PFAS-vervuiling te beschermen én op de mogelijkheden en bevoegdheden die ze daarvoor kunnen inzetten.
Gezondheidsultimatum: sluit Tata's vuile voorkant al in 2026
“Tata Steel en de overheid hebben een serieus probleem als ze geen gevolg geven aan dit ultimatum. Wij hebben nog meer pittige konijnen in onze hoed,” belooft Antoinette Verbrugge van stichting Gezondheid op 1, één van de dertien ondertekenaars van het ultimatum.
Mocht de fabriek het ultimatum verwerpen, dan wordt politiek Den Haag benaderd. “Dan zeggen wij: geen steun meer voor Tata Steel. Geen miljarden of meer subsidie geven ten koste van onze gezondheid. Gezondheid moet op één,” aldus Verbrugge.
